| Tajemnice Kopca Krakusa |
Spacer po Podgórzu w wiosenny ciepły dzień może przynieść wiele niespodzianek. Pomiędzy ulicą Wielicką i ulicą Henryka Kamieńskiego w ciągu jednego dnia można poznać historię dzielnicy XIII i przejść po dnie jurajskiego morza;) Dziś jednak będzie mniej geologicznie a bardziej historycznie. Archeologia potrafi wyjaśnić wiele, jednak w przypadku kopca Kraka mnogość teorii otacza ten ziemny stożek tajemnicza mgiełką przeszłości... Nieznany jest czas jego powstania, przeznaczenie, ani autorzy. Usytuowany na najwyższym wzniesieniu wapiennego zrębu Krzemionek (krakowska dzielnica Podgórze) Kopiec Kraka wciąż skrywa tajemnice swego pochodzenia. Według kronikarza Jana Długosza kopiec wznieśli synowie księcia Kraka wraz z poddanym mu ludem, zgodnie ze specjalnym pouczeniem za życia ojca, sztucznie i przemyślnie nadsypując piaskiem, by sam szczyt góry, na którym go złożono, panował nad wszystkimi dokoła wzniesieniami. Prowadzone na terenie wzgórza w latach 30-tych XX wieku wykopaliska archeologiczne nie potwierdziły takiego charakteru budowli, ale udało się natrafić na brązowe okucie pasa typu awarskiego, co potwierdzałoby teorię, iż kopiec pochodzi z VII lub VIII w., czyli z czasów plemion słowiańskich. Jednakże okoliczności znalezienia okucia budzą wiele wątpliwości. W górnej partii kopca natrafiono na korzenie potężnego 300-letniego dębu. Być może było to święte drzewo Słowian, ścięte w momencie przyjęcia chrześcijaństwa (w X w.). Geoarcheologia Kopiec Krakusa usytuowany jest na prawym brzegu Wisły, na grzbiecie jurajskiego pasma Krzemionek Podgórskich. Stożek o wysokości 16 m i średnicy 57 m u podstawy, usypany został na wyniosłym (271 m n.p.m.) zrębowym wzgórzu zbudowanym z białych wapieni skalistych .Charakter horstów (zrębów) wyraził się przez wyodrębnienie z masywu dwóch części - wyższego wzniesienia z Kopcem Krakusa i niższego zwanego obecnie Górą Lasoty (do XIV w. W przekazach Górą św. Benedykta) W latach 30 XX wieku trwały badania archeologiczne kopca, które doprowadzić miały do odnalezienia grobu legendarnego księcia Krakusa. Przyjęto metodę, która polegała na całkowitym zdjęciu ze szczytu kopca ( czapki) do pewnej głębokości i następnie zgłębieniu zwężającego się do leja aż do podstawy nasypu. Podczas badań stwierdzono, iż w pierwszej fazie budowy został usypany niski kopiec z piasku. Wyżej odkryto warstwy iłu i piasku. W środku kopca stał dębowy słup. Od słupa rozchodziły się promieniście płotki z plecionki wiklinowej, stabilizującej nasyp kopca. Zewnętrzną część kopca tworzył około metrowej grubości płaszcz z gruzu kredowego i wapiennego. Otulina ta zapobiegała przenikaniu wód i rozmywaniu kopca. Technika i pomysłowość w stawianiu konstrukcji kopca świadczy o doskonałych zdolnościach inżynierskich prehistorycznych budowniczych. Struktura i wykonanie nasypów wykazują pewne podobieństwa z wczesnośredniowiecznymi kurhanami w południowej Szwecji. Podczas prac archeologicznych w dolnych partiach kopca znaleziono śmigiełkowate okucie pasa, wykonane z brązu, datowane na VIII w. n.e., pochodzenia awarskiego. (Awarowie koczowniczy lud mieszanego pochodzenia azjatyckiego, który w połowie VI wieku pojawił się Europie. Charakterystyczną cechą wyglądu zewnętrznego Awarów był niespotykany wśród innych ludów europejskich zwyczaj wiązania włosów w dwa warkocze. Od nich Słowianie nauczyli się kunsztu jeździeckiego). Zabytek ten prawdopodobnie dostał się do wnętrza kopca z ziemią ze zniszczonych stanowisk archeologicznych. Celtyckie korzenieW górnej części kopca zostały znalezione resztki splecionych korzeni potężnego dębu. Wykopalisko szczątków, niegdyś świętego drzewa, może sugerować kultowy charakter Kopca Krakusa. W chwili ścięcia dąb liczył około 300 lat. Jedna z hipotez zakłada, że to święte drzewo ścięto w X wieku, kiedy ziemię krakowską objął proces chrystianizacji. W trakcie badań archeologicznych nie trafiono jednak na ślady grobu. Okazało się później, że nie wzięto pod uwagę innego typu techniki pochówku a mianowicie typu popielnicowego nakurhanowego (ciałopalne bezszkieletowe, popiół gromadzony w popielnicy i zakopany), tak powszechnego w praktyce pogrzebowej Słowian w VII i VIII wieku. Współcześnie przeważa przekonanie, iż przedhistoryczny Kopiec Krakusa powstał w okresie osadnictwa słowiańskiego między II połową VII a I połową X wieku. Wśród hipotez i prób wyjaśnienia pochodzenia kopca jest jeszcze jedna, a mianowicie taka, że kopiec Krakusa stworzyli Celtowie. Geolog z AGH prof. Janusz Kotlarczyk analizując położenie kilku par kopców z terenu Polski południowej, przypisał zespołowi kopców Krakusa i Wandy funkcję kalendarzową nałożoną na funkcję kultową. Azymut wyznaczony przez kopiec Krakusa i Wandy jest zgodny z azymutem wschodu słońca w dniu 1 maja. W kulturze Celtów rok dzielił się na dwie połowy: jedna rozpoczynała się 1 maja wielkim świętem Beltaine, w czasie, którego gaszono stare i rozpalano nowe ogniska symbolizujące letnie słońce; druga - 1 listopada najważniejszym świętem Samhain, inaugurującym nowy rok, o niezwykle bogatych obrzędach, z których wiele odprawiano na kurhanach. W sensie praktycznym święta te oznaczały początek i koniec wypasu bydła. Hipoteza o celtyckim pochodzeniu kopca Krakusa wydaje się wysoce prawdopodobna i została bardzo poważnie potraktowana przez wielu archeologów i historyków…Jednak jak było naprawdę…możecie zweryfikować te teorie;) Przeczyta relację z Rękawki Podgórskiej 2009
|
(0 głos)
